Tarımın Bilgi Bankası

Koyun-Keçi çiçek hastalığı ve korunma yolları

Koyun-keçi çiçeği, koyun ve keçilerde ateş, özellikle deri ve akciğerlerde olmak üzere hayvanların tüm vücuduna yayılan, papüler, nadiren içi sıvı dolu keseciklerle (vezikül) karekterize öldürücü viral bir hastalıktır.

Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü'nden uzman veteriner hekim Veli Gülyaz, 'Çiftçi Eğitim Serisi'nde; koyun ve keçilerde görülen çiçek hastalığı ile ilgili olarak yetiştiricilere şu uyarılarda bulundu.


AŞILAMADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

1 / 10
Hastalık etkeni eter, kloroform, ısı ve kimyasal maddelere duyarlıdır. Etken direk güneş ışınlarına maruz kaldığında kısa zamanda zararsız hale gelir. Bu nedenle hastalık çıkan yerlerde aşılama yapılacağı zaman kullanılan aşıların uygulama aşamasında güneş ışığından korunması önemlidir. Virus karanlık ve serin yerlerde iki yıl, koyun derisinde iki ay kadar hastalık yapma kabiliyetini sürdürür. Virusun çevre koşullarına dayanıklı olması hastalık çıkan yerlerde hastalık ile mücadelede zorluk yaratmaktadır.

DEZENFEKSİYON İŞLEMLERİ ÇOK İYİ YAPILMALI

2 / 10
Hastalık çıkan yerlerde hastalığın yok edilmesi için dezenfeksiyon işlemlerin çok iyi yapılması gerekmektedir. Yüzde 0.1 potasyum permanganat, yüzde 0.1 süblime, yüzde 0.1 formol, yüzde 1.5 asit fenik ve yüzde 2.5 sülfürik asit solusyonları virusu zararsız hale getirir. Bundan dolayı hastalık çıkan yerlerde bu çeşit dezenfektanlar kullanılması uygun olur.

HASTALIĞIN BULAŞMA NEDENİ

3 / 10
Koyun-keçi çiçek virusu, solunan hava, salya damlacıkları, çiçek döküntüleri ve süt ile saçılır. Doğal infeksiyonlarda hayvandan hayvana damlacık infeksiyonu ile bulaşma olur. Virusun alınmasından sonra virus kana geçer ve etken bütün vücuda yayılır. Hastalık olmayan sürülerde hastalığın ortaya çıkmasındaki en önemli etken sürüye dışarıdan çiçek hastalığına yakalanmış hayvanların kontrolsüz şekilde sokulmasıdır.

SAĞLIKLI SÜRÜLERE HEMEN BULAŞIYOR

4 / 10
Sağlam sağlıklı sürüye sokulan hasta hayvanlardan virus solunum yoluyla derhal bulaşmakta ve hastalık kısa sürede ortaya çıkmaktadır. Yine çiçek hastalığına yakalanmış koyun ve keçilere ait yiyecek maddeleri, alet ve ekipmanlar sağlıklı koyun ve keçilerde kullanılması hastalığın yayılmasında önemli etkendir. Hastalık çıkan sürülerde çiçek aşışı yapılması, hasta fakat klinik olarak yani gözle hasta olduğu fark edilemeyen hayvanlarda kullanılan enjektör iğnelerinin sağlıklı sürülerin aşılamalarında kullanılması koyun ve keçi çiçek hastalığının sağlık sürülere buluşmasına sebep olmaktadır.

HASTALIĞIN KULUÇKA SÜRESİ 6-8 GÜN

5 / 10
Koyun çiçek hastalığında kuluçka süresi 6-8 gündür, ateş yükselir, nabız ve solunum sayısı artar, gözler şişer. Hayvanın burnundan yapışkan bir akıntı gelir. Kabızlık ve idrar zorluğu gözlenir. Hastalığın tipik şeklinde, hastalığın birinci gününden itibaren derinin yapağısız bölgelerinde burun, dudaklar, göğüs, bacaklar arasında, memede ve karında sırası ile papül, vezikül ve kabuk sonra bu kabuklar dökülür ve yerlerinde izler kalır.

HASTALIK 3-4 HAFTA SÜRER

6 / 10
Bu papüller 0.5-2 cm çapında olup yuvarlak ve elips şeklindedir. Daha sonra papüller irinleşirler. Bazen atipik koyun çiçeğine rastlanır. Bu formda sadece papül oluştuğu görülür ve hayvan iyileşir. Koyun çiçeği hastalığı 3-4 hafta kadar sürer, kış aylarında biraz daha fazla uzayabilir.

KUZULARDA ZATURE MEYDANA GELİR

7 / 10
Hastalığın şiddetli devrelerinde kuzularda zature meydana gelir. 1-2 haftada ölüm başlar. Ayrıca mastitis (meme iltihabı) ve abort (yavru atma) olguları görülür. Hastalığın seyrinde bakım, beslenme ve hijyen koşullarının etkisi büyüktür. Koyunlarda hastalığın bulaşma oranı yüzde 70-80, ölüm oranı ise yüzde 5-50 arasında değişir. Kuzularda ölüm oranı yüzde 80’e çıkabilir.

21 GÜN KARANTİNAYA DİKKAT EDİLMELİ

8 / 10
Hayvanları koyun çiçeğine karşı korumada canlı ve inaktif aşılardan yararlanılmaktadır. Hastalık ile mücadelede en önemli nokta sağlıklı sürülere koyun-keçi çiçeğine yakalanmış hayvan sokmamaktır. Bu amaçla dışarıdan satın alınan koyun ve keçiler en az 21 gün süreyle karantina altında ayrı bir yerde barındırılmalı ve bu süre sonunda eğer hayvanlarda hastalık belirtisi görülmez ise hayvanlar sağlıklı sürüye katılmalıdırlar.

3 YIL SÜREYLE ÇİÇEK AŞISI YAPILMALI

9 / 10
Hastalık çıkan bölgelerde 3 yıl süreyle koyun ve keçilere çiçek aşısı yapılmalı, eğer sürüde hastalık çıkmış ise hasta hayvanlar ayrılmalı ve sağlı hayvanlar ile temas ettirilmemelidir. Ölen hayvanlar derin çukurlara kireç dökülerek gömülmeli ve hasta hayvanların bulundukları ağıllar dezenfekte edilmelidir. Hasta hayvanlar ile temasta bulunan kişiler kesinlikle sağlıklı hayvanlar ile temas etmemelidir.

HASTA HAYVANIN GÖRÜNTÜSÜ

10 / 10

Yorumlar

Bu habere henüz yorum yapılmamış.İlk Yorumu Siz Yapın

Yorum yapmak için:

Hayvan pasaportu nedir? Hayvanlar
Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta; hayvan pasaportu, hayvan kulak küpesi, nakil belgesi ve veteriner sağlık raporu nedir? İşte kısa kısa bilgiler...
Sığırlarda üreme etkinliği düşüklüğü problemi ve çözüm önerileri Hayvanlar
Optimum, karlı bir sığırcılık işletmesinde inek başı yılda 1 yavru alınması ve bunun en az yüzde 85'inin canlı olarak kalması ve büyütülmesi amaçlanmalı. Türkiye'de ise inek başına yetiştirilen genç hayvan sayısının yıllık bazda yüzde 57 ile yüzde 69 oran bandında değiştiği görülüyor. 2015 verilerine göre sağılan inek başına doğan ve 1 yaşına ulaşabilen buzağı oranı yüzde 61.7 olup optimum değerlere ulaşmak için en az yüzde 20'lik bir gelişme imkanı ve potansiyeli bulunuyor. Peki bunun için neler yapılmalı?
Koyun-Keçi çiçek hastalığı ve korunma yolları Hayvanlar
Koyun-keçi çiçeği, koyun ve keçilerde ateş, özellikle deri ve akciğerlerde olmak üzere hayvanların tüm vücuduna yayılan, papüler, nadiren içi sıvı dolu keseciklerle (vezikül) karekterize öldürücü viral bir hastalıktır.
Şap (Dabak) hastalığı nedir? Hayvanlar
Sığır, manda, koyun, keçi, domuz, deve ve yabani çift tırnaklı hayvanlarda görülen viral bir hastalıktır. Ölüm oranı yüzde 2-5 arası değişir ve genellikle genç hayvanlarda görülür. Bazı salgınlarda bu oran yüzde 50'ye kadar çıkabilir.
Sığır besiciliğinde püf nokta Hayvanlar
Sığır besiciliğinin püf noktaları neler? Hangi hayvanlar besiye elverişlidir? Besicilikte orjin ve cinsiyet önemli mi? Çevre sıcaklığı besi performansını nasıl etkiliyor? İşte cevapları...