Tarımın Bilgi Bankası

Türkiye tarımını anlatan temel rakamlar

Türkiye'de toplam tarım arazisinin ne kadarı kullanılabiliyor? Arazi varlıklarına göre işletmelerin dağılımı nedir? Tarım arazileri ile ilgili temel bilgiler bu çalışmada.


Toç Bir-Sen tarafından yayınlanan '2023 - 2071 Vizyonuyla Tarım' kitabında Doç. Dr. Zeki Bayramoğlu, Türkiye'de tarımsal yapı ve tarım işletmeciliğinde mevcut durumu rakamları ile ortaya koydu.

Tarım İşletmelerinin Yapısal Durumu

1 / 9
Türkiye geniş tarım arazilerine sahip olmakla birlikte geçit kuşağında yer alması nedeniyle bir çok ürünün yetiştirilmesi için ekolojisi de uygundur. Ancak tarım arazilerini kullanımı, işletme büyüklüğü ve işletmelerin parçalık gibi durumları incelendiğinde yapısal sorunların varlığı dikkat çekiyor. İşte rakamlar...

Türkiye Tarım Arazilerinin Kullanım Durumu (Bin ha)

2 / 9
​Türkiye tarım alanları toplamı 2015 yılı verilerine göre 38.566.000 ha olarak belirlenmiştir. Bunun % 40.81'ini ekilen alan, % 10,67'sini nadas, %2,10'unu sebze bahçeleri, % 0,01'ini süs bitkileri, % % 8,52'sini meyveler, içecek ve baharat bitkileri, % 37,90'ını ise çayır mera alanları oluşturmaktadır. Toplam tarım alanları Türkiye ekonomisindeki gelişmeler sonucu ortaya çıkan yapısal değişmelere bağlı olarak 2001 ile 2015 yılları arasında % 5,86 oranında azalmıştır. Bu yapısal değişmenin turizm, sanayi, konut, kara ve tren yolları, barajlar ve diğer arazi kullanımı gerektiren yatırımları artırdığı ve bununda tarım arazilerinin amaç dışı kullanıldığı söylenebilir.

Arazi Varlığına Göre İşletmelerin Dağılımı (ÇKS 2013)

3 / 9
​Çiftçi Kayır Sistemine kayıtlı tarım işletmesi sayısı 2013 yılı verilerine göre 2 milyon 159 bindir. Bu çiftçilerin işledikleri arazi ise yaklaşık 15 milyon hektardır. Nadas alanı dikkate alınmadığında toplam ekilen alan 19 milyon hektardır. Yaklaşım 4 milyon ha arazi kayıtlı değildir. İşletmelerinin % 59,10'u 50 da ve daha aşağı arazi varlığına sahip olup, işledikleri alan toplam alanın % 18,70'ini oluşturmaktadır. Bu rakam sırasıyla 100 da ve daha aşağı arazi varlığına sahip olanlar için, % 80,90 ve 40,60, 200 da ve daha aşağı arazi varlığına sahip olanlar için 93,40 ve 65,00 ve 500 da ve daha aşağı arazi varlığına sahip olanlar için 99,20 ve 89,10 olarak gerçekleşmiştir. Ortalama işletme büyüklüğü ise 70,84 olarak belirlenmiştir.

Hayvan Varlığına Göre İşletmelerin Dağılımı (%)

4 / 9
Hayvan varlığına göre işletmelerin büyüklük sınıflanması yukarıda verilmiştir. Büyükbaş hayvan varlığı 1-4 baş arası olan işletmelerin oranı % 59,7 iken sahip oldukları hayvan sayısı toplam hayvan sayısının % 21,6'sını oluşturmaktadır. Hayvan sayısı 20'den daha aşağı olan işletmelerin oranı da sırasıyla % 93,80 ve 68,30 olarak belirlenmiştir. Bu durum incelendiğinde Türkiye tarım işletmelerinin bitkisel ve hayvansal üretim açısından değerlendirildiğinde küçük ölçekli işletme özelliğine sahip olduğu görülmektedir. Nitekim küçükbaş hayvan yetiştiren işletmeler için işletme sayısı ve hayvan sayısının oransal dağılımına bakıldığında aynı benzer dağılım görülmektedir.

Parsel Sayısına Göre İşletmelerin Dağılımı (%)

5 / 9
Türkiye tarım işletmeleri küçük ölçekli olmakla birlikte parçalı bir yapıya da sahiptir. Tarım işletmelerinin % 10,24'ü bir parselden oluşmakta ve toplam arazinin %3,20'sini işlemektedirler. Arazi parça sayısı 4 ve daha fazla olan işletmelerin oranı % 63,24 olup, işledikleri arazinin toplam içerisindeki payı % 88,38 olarak belirlenmiştir.

Arazi Tasarruf Şekillerine Göre İşletmelerin Dağılımı (%)

6 / 9
Tarım işletmelerinin tasarruf şekillerine göre dağılımı yukarıda verilmiştir. Yalnız kendi arazisini işleyen işletmelerin oranı 85,10 iken işledikleri araziler toplam arazi varlığının % 71,40'ını oluşturmaktadır. Hem kendi arazisini hem de başkalarının arazisini işleyenlerin oranı % 12,72 olup, işledikleri arazinin oranı ise % 26,43'tür.

İşletme Tipine Göre Arazi ve Hayvan Varlığı (%)

7 / 9
Tarım işletmelerinin % 62,30'u, bitkisel ve hayvansal üretim yaparken, % 37,16'sı yalnızca bitkisel üretim ve % 0,54'ü ise yalnızca hayvansal üretim yapmaktadırlar.

Türkiye Tarımsal İşletmelerin Arazi Kullanımına Göre Sulanan Ve Sulanmayan Arazi (%)

8 / 9
Türkiye tarım işletmelerinin kullandıkları arazilerin % 24,1'i sulanabilir olup, bu oran arazi kullanımına göre değişmektedir.

Tarım İşletmelerinin Tipoloji Sınıflamasına Göre Dağılımı (%)

9 / 9
Yukarıdaki tabloda Türkiye tarım işletmelerinin tipolojilerine göre dağılımı verilmiştir. İşletmelerin % 25,65'i uzmanlaşmış tarla ürünleri yetiştiriciliği, % 21,68'i karışık bitkisel ürün ve hayvan yetiştiriciliği, % 19,77'si uzmanlaşmış uzun ömürlü bitki yetiştiriciliği, %16,73'ü uzmanlaşmış otlayan hayvan yetiştiriciliği (büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar), % 9,06'sı karışık bitkisel ürün yetiştiriciliği, % 6,05'i karışık hayvan yetiştiriciliği ve % 1,01'i uzmanlaşmış bahçecilik (sebze ve çiçek) yapmaktadır.

Yorumlar

Bu habere henüz yorum yapılmamış.İlk Yorumu Siz Yapın

Yorum yapmak için:

Malç uygulaması ve faydaları nedir? Tarım ve Çiftçi
Toprağın üzerini örtmekte kullanılan tüm materyallere malç adı veriliyor. Yani toprak yüzeyinin ışık geçirmeyen bir materyalle örtülmesidir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere, toprak yüzeyi ışık geçirmeyen bir materyalle örtülü olduğu için yabancı ot tohumları çimlenip toprak yüzeyine çıksa dahi fotosentez yapamadıkları için yaşamlarını devam ettiremezler.
9 soruda arazi toplulaştırma Tarım ve Çiftçi
Ülkemizde tarım arazileri çeşitli nedenlerle küçülmüş, parçalara bölünmüş, karlılığı olması gerekenden çok aşağılarda kalmış durumda. İşletme büyüklüklerinin istenen değerlerin altına düşmesi, ekonomik tarım yapılmasını imkansız hale getiriyor.
Hobi bahçeciliğine başlarken nelere dikkat etmeli? Tarım ve Çiftçi
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ruhsar Yanmaz, hobi bahçeciliğinde dikkat edilmesi gereken ince ayrıntılara dikkat çekti. Yanmaz, TÜRKTARIM Dergisinin Mayıs sayısında yayınlanan makalesinde hobi bahçeciliği konusunda önemli bilgiler verdi.
Asmalarda yaz budaması Tarım ve Çiftçi
Asmaların uyanıp geliştiği, yapraklı dönemlerinde yapılan işlemlere yaz budamaları veya yeşil budamalar deniliyor. Bu dönemde sürgünlerin dipten kesilmesi, kısaltılması yanında salkımlar ve yapraklarla ilgili değişik kültürel uygulamalar yapılabilmekte.
Çayır ve meraların ıslahı Tarım ve Çiftçi
Düşük kalitelideki verimsiz meraların verimlerini yükseltmek, bu meralardan en yüksek verimi elde etmek ve elde edilen yemin kalitesini artırmak için yapılan işlemlerin hepsine çayır ve mera ıslahı denir.
Buğdayda sarı cücelik virüs hastalıkları ve mücadele yöntemleri Tarım ve Çiftçi
Tahıl üretim alanlarında yaygın şekilde görülen Sarı Cücelik Virüs hastalıkları ile nasıl mücadele edilmeli? Bu konuda önemli araştırmalar yapan Namık Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü öğretim görevlisi Prof. Dr. Havva İlbağı, sarı cücelik virüs hastalıkları hakkında bilgi vererek, mücadele yöntemlerini anlattı.